Kiedy zaczyna się w Norwegii zima? W październiku!

Nie, nie mylą Was oczy :) To, co napisałam to prawda! Według kalendarza runicznego dzień 14 października uważany jest za pierwszy dzień zimy. Kalendarz runiczny to stary skandynawski kalendarz powstały na bazie kalendarza juliańskiego, gdzie runy zastąpiły litery i cyfry. Runy ryto na długich drążkach stąd ich inna nazwa - kije runiczne. Taki kalendarz ma dwie strony i właśnie 14 października powinien zostać "odwrócony" z letniej strony na zimową. Symbolem tego dnia była, jakże na miejscu (!), rękawica :) 
Istnieją dwa najbardziej rozpowszechnione powody, dla których to właśnie ten dzień uważany jest za pierwszy dzień zimy w Norwegii. Pierwszy z nich jest nieco zabawny i pokazuje, jak upływ czasu zniekształca dawne wydarzenia. Otóż 14 października w kościele katolickim (tu należy pamiętać, że kalendarz runiczny wzorował się na kalendarzu juliańskim) przypada do dziś wspomnienie liturgiczne
św. Kalikst I - papieża i męczennika. Symbol rękawiczki znajdujący się na kalendarzu był częścią stroju duchownego, razem z nakryciem głowy i laską. Gdy nadeszła reformacja, starzy święci zostali w Norwegii zapomniani, a wraz z nimi znaczenie symboli, które zyskały nowe znaczenia. Drugi powód, który tłumaczy pochodzenie tego święta, wywodzi się z tradycji nordyckiej. Blót - rytualna nordycka ofiara, odbywająca się co roku ku czci bogów nordyckich, w związku z przejściem w zimową część roku. Święto było zazwyczaj obchodzone 28 dni po równonocy jesiennej. Jedną z nazw tej tradycji był, tu Wa zapewne nie zaskoczę, zimowy dzień :)
Co ciekawe do I wojny światowej był praktykowany i zachowany pewien interesujący schemat związany z pracą i jej zmianą. Tylko 14 października i 14 kwietnia (kolejny dzień związany z blót - tym razem związany z przejściem w letnią część roku) były dozwolone i ogólnie przyjęte, jako dni, kiedy można było zmienić lub znaleźć pracę!
I jeszcze jedna, bardziej przyjemna i niewymagająca dobrego planowania ciekawostka - od 14 października każdy koń powinien nosić dzwonek :)
Istnieje norweskie przysłowie mówiące o tym, że cała zima będzie taka, jaki będzie pierwszy dzień zimy.
"Som vinterdagens vær er, skal vinteren bli."
Dobra pogoda, zapowiada dobrą zimę z późnym śniegiem. Zimna pogoda zwiastuje zimę z dużą ilością śniegu. Niebo w odcieniach zieleni zapowiada, że już wkrótce zawita mróz. Jeśli jednak niebo jest jasne i w ciepłych kolorach, w nocy zaś złapie lekki przymrozek, będzie padać nim upłyną trzy dni. 
Jaka więc szykuje się u Was zima w tym roku? :)

PS. W Tromsø w nocy z 14 na 15 października spadł śnieg :) Ale w górach pojawił się ona tam już wcześniej :) 

22 komentarze:

  1. Zima od połowy października? Już bym tam nie zamieszkała. ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. hahaha :) Ale są tu tez miejsca, gdzie śnieg i mróz rzadko bywają :)

      Usuń
  2. oby zima w Polsce była ładna nie za mroźna trochę śniegu ale żeby tej chlapy nie było :P
    ale no cóż marzenia z marzeniami ale z pogodą nie wygrasz :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. No, a jak u Ciebie było 14 października? :P Może się norweska tradycja sprawdzi w polskich warunkach? ;)

      Usuń
  3. same ciekawostki, a te dzwonki i zmiana pracy to po prostu jazda...u mnie 14-go było dość ciepło, więc może może;P xxxx poczytałabym o tych nordyckich świętach;P w ogóle o mitologii nordyckiej;P

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ja też bym o wielu rzeczach poczytała :P
      Nie byli Ci Norwegowie mobilni w pracy, oj, nie byli :P

      Usuń
  4. Ale świetne tradycje, u nas w górach pewnie mają też inne swoje ciekawe zachowania. Interesująca ta Norwegia. Czy to post z cyklu CZY WIECIE ŻE? Nie wiedziałam nic z tego, ale już mi cos więcej w tej głowie zostanie ;D Przynajmniej mam taką nadzieję hehe.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nie, nie jest to post z serii: Czy wiesz, że ... :) Samą mnie zaciekawił fakt, że 14 października był kiedyś uznawany za początek zimy w Norwegii i napisałam o tym post :)

      Usuń
  5. Jestem ciepłolubna, więc nie wytrzymałabym, gdyby u nas w Polsce od połowy października była już zima. Brr.. na samą myśl mam już dreszcze. Na szczęście nie jest tak źle, chociaż jesień nie rozpieszcza.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Och, w Norwegii też nie ma zimy, nie wszędzie. Na razie najbardziej ją widać w górach i na północy, a tak wszędzie jesień jest :)
      To tylko taki sztuczny podział, wywodzący się jeszcze z dawnych czasów.

      Usuń
  6. Bardzo ciekawe z tym początkiem zimy 14 października. Nie wiedziałam o tym :) Nie pamiętam, jaka była pogoda tego dnia, ale chyba nie najgorsza, więc może zima nie będzie zła ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. U mnie 14 październik zwiastował ładną zimę :))) Ciekawe, czy się sprawdzi :)

      Usuń
  7. Aż mi się zimno zrobiło... Ale ja już wolę porządną zimę od tego, co jest teraz. Wychodzę z domu - zzzzimno, trzy stopnie ciepła. Wracam do domu - piętnaście stopni. I weź tu się rozsądnie ubierz...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Tez wolę porządna zimę, niż dwie pory roku jednego dnia :) U mnie jednostajna temperatura od 9 do 13 stopni :)

      Usuń
  8. W Bergen było bezchmurnie (sic!) i chłodno. :) Zobaczymy czy się sprawdzi. Fajnie, że piszesz o takich ciekawostkach. :) Lubię to! :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Czyli miałabyś chłodną ale raczej bez opadów zimę :)
      Miło mi, że Ci się podobają takie ciekawostki, ja je także lubię, dlatego się nimi dzielę :)

      Usuń
  9. W Polsce chyba też sie jakoś tak liczy, tylko nie od pierwszego dnia zimy, ale od ilustam dni przed wigilią - gdzie jeden gdzień, to jeden miesiąc przyszłego nowego roku. Jeśli rano jest mroźno, a w południe wychodzi słońce, to znaczy że początek miesiąca będzie zimny, a pod koniec będzie się ocieplać i tak dalej. :) Intrygujacy ten koń z dzwonkiem, ale mam wizję dorozek i koników stukających po kostce brukowej i dzwoniacych przy ruszaniu łbami i odpłyyywaaaaammmm.... :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Chyba każda kultura ma takie ludowe mądrości :)
      Na wsiach koniki dzwonią dzwoneczkami :)

      Usuń
  10. Zima zimie nie równa. Nie wiem jak jest tam u Ciebie, ale w Polsce ostatnio zimy są szare i mdłe. Bo też inaczej odbiera się zimę z zimnem i śniegiem ale słońcem na niebie :) Zdecydowanie wolę lato :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. w zeszłym roku była super zima! :) Śniegu raz nasypało, tak, że zasypało i był przez kilka dni. Później stopniał i już więcej nie spadł. Ale za to cały czas były lekkie przymrozki i słońce, słońce, słońce :)

      Usuń